Workshops agressie in het onderwijs [eventueel als socratisch gesprek]

Ik schreef de scenario's voor twee dvd's over agressie in het onderwijs, één voor het primair en één voor het voortgezet onderwijs. Op de dvd's is een aantal casussen te zien waarin acteurs conflicten tussen een leerling of ouders en een leerkracht of een conciërge naspelen. Elke scène wordt tweemaal gespeeld. Eerst laten de acteurs zien hoe een 'slachtoffer' fout kan handelen, en vervolgens spelen ze dezelfde scène opnieuw en laten zien hoe het conflict beter aangepakt kan worden. Een psycholoog van het Instituut voor Psychotrauma becommentarieert de casussen.

De kijkers krijgen ook een groot aantal dilemma's voorgeschoteld die uit het leven op school gegrepen zijn. Enkele schooldirecteuren vertellen waarom ze op hun school een antiagressiebeleid opgezet hebben en hoe ze dat gedaan hebben.

Ik gebruik de dvd's bij de workshops. De workshop is een korte en praktische inleiding in de preventie en aanpak van agressie en over-assertief gedrag van ouders en leerlingen. De ervaring leert dat de scènes aanleiding zijn tot intensieve discussies. Voor veel scholen is de workshop een goede aanzet om over een antiagressiebeleid na te gaan denken.
Een workshop duurt één dagdeel en is uitstekend geschikt voor een studiebijeenkomst van leerkrachten of een thema-avond voor ouders.

Als socratisch gesprek
Een workshop over agressie is uitstekend te combineren met de socratische gespreksmethodiek. Een casus van de dvd dient dan als uitgangspunt voor een vraag die de deelnemers formuleren en waarover ze zich in de dialoog buigen. Behalve dat het fenomeen agressie aan de hand van een concreet geval wordt uitgediept, leren de deelnemers tegelijk een dialoog te voeren.

Een dialoog
De deelnemers aan het socratisch gesprek leren mét elkaar te praten in plaats van tégen elkaar, zoals in discussies of vergaderingen dikwijls gebeurt. In het socratisch gesprek gaat het niet om te overtuigen of om gelijk te krijgen. In een dialoog schorten we oordelen op, luisteren we naar elkaar en vragen door, reageren op elkaars argumenten, leren van elkaar en onderzoeken door samen na te denken een bepaalde kwestie. Door het socratisch gesprek maken de deelnemers zich een dialooghouding eigen. De deelnemers leren dus niet alleen om kritisch hun vooronderstellingen onder de loep te nemen, maar ook om een dialoog te voeren.